DOBRE POMYSŁY SIĘ NIE STARZEJĄ. CZASEM PO PROSTU CZEKAJĄ, AŻ KTOŚ ODKRYJE JE NA NOWO.
Zachęcamy do ponownego spojrzenia na jeżyckie fenomeny sprzed wieku. Są efektem kreatywnych działań wielu pokoleń lokalnej społeczności. To dobre pomysły czyli „fifne knyfy”, które przybrały różne formy i wymiary. Od materialnych i praktycznych po niematerialne i metafizyczne. Swoim wyjątkowym charakterem silnie rezonowały i mocnym akcentem wpisały się w przeszłość Jeżyc. Czy dziś miałyby szansę zaistnieć na nowo, we współczesnym wydaniu?
Wyjątkowe miejsca, nietypowe biznesy, organizacje i towarzystwa, moda, rozrywka, inicjatywy społeczne i artystyczne to wybrane kategorie przejawów kreatywnej działalności społeczności jeżyckiej z przełomu XIX i XX wieku. Na zasoby dziedzictwa patrzymy „po poznańsku”. Proponujemy je racjonalnie zagospodarować. Są sprawdzone, efektywne i efektowne. Nadal drzemie w nich duży potencjał. Zgodnie z ideą „zero waste” chcemy im się przyjrzeć, zainspirować i zachęcić do wtórnego wykorzystania: celowo i z rozmysłem, spontanicznie i z fantazją.
Stawiamy pytania, nie dajemy rozwiązań. Zachęcamy do twórczego myślenia. Czy na Jeżycach może znowu pachnieć czekoladą? Czy znajdą się dziś chętni by zasilić Damski Klub Kulania w Kręgle lub Grono Rozrywek Godziwych? Czy warto wskrzesić na Rynku Jeżyckim dawną pijalnię mleka? Czy wiersz Kazimiery Iłłakowiczówny o marzeniach tramwajów może przybrać formę pomnika?
Chcemy, aby „Fest Fyrtel” i projekt „Fifne knyfy” stał się głosem w kreatywnym myśleniu o dziedzictwie Jeżyc, twórczej interpretacji historii na potrzeby współczesnych działań, a także pomocnym narzędziem w odkrywaniu i wzmacnianiu lokalnej tożsamości dzielnic. PRZESZŁOŚĆ MA WIELKI POTENCJAŁ, KTÓRY WARTO DZIŚ WYKORZYSTAĆ.
FIFNE KNYFY TO TWÓRCZY RECYKLING LOKALNYCH POMYSŁÓW!
Zapraszamy do udziału w naszym projekcie:
· w listopadzie 2026 r.: prelekcje – prezentacja kreatywnych pomysłów z przeszłości.
· w styczniu / lutym 2027 r.: warsztaty – rozmowy o inspiracjach i pomysłach na przyszłość.
· w maju 2027 r.: premiera publikacji.
· zapraszamy do śledzenia naszych socialmediów, gdzie będziemy prezentowali przykłady jeżyckich „fifnych knyfów”. W komentarzach będziecie mogli się podzielić uwagami na ich temat.
· zachęcamy do zgłoszenia własnych „fifnych knyfów” z przełomu wieków: XIX i XX. Które z nich w Waszej opinii mogłyby zaistnieć współcześnie?
Naszym celem jest przygotowanie publikacji, która mogłaby stać się inspiracją do działań dla lokalnych społeczników, aktywistów, przewodników, radnych, urzędników, organizacji pozarządowych, centrów inicjatyw lokalnych, przedsiębiorców prowadzących lub planujących otworzyć lokalne biznesy w oparciu o pomysły bazujące na lokalnych zasobach i wpisujących się w tożsamość miejsca.
Rozpoczynamy od działań na Jeżycach, a w następnej kolejności na Wildzie i Łazarzu.
Czy przeszłość może być inspirująca?
Kreatywność nie jest domeną wyłącznie naszych czasów. Jak długo istnieje człowiek, tak długo towarzyszy mu twórczy instynkt. Historia pełna jest wyjątkowych inicjatyw i pomysłów. To, że wydarzyły się w przeszłości wcale nie oznacza, że straciły swoją wartość.
Szukamy nowych pomysłów na miejsca, biznesy, kulturę czy działania społeczne. Może zatem planując przyszłość warto spojrzeć wstecz? Przeszłość może dostarczać gotowego materiału do myślenia, podpowiadać rozwiązania i uruchamiać wyobraźnię. Może być siłą napędową nowych pomysłów.
Nie wszystkie historie są powszechnie znane. Wiele z nich nadal czeka na odkrycie. Lokalne mikrohistorie kryją w sobie często niewykorzystany potencjał. Mogą stać się inspiracją do twórczych działań.
Przeszłość to nie tylko źródło wiedzy o tym, co było. To także źródło pomysłów na to, co dopiero może się wydarzyć.
Czy dziedzictwo można interpretować?
Dziedzictwo to wszystko to, co otrzymaliśmy od poprzednich pokoleń. Pomaga nam odkrywać nasze korzenie i identyfikować tożsamość. Pozwala lepiej poznawać miejsce, w którym żyjemy. Daje kontekst współczesnej rzeczywistości, w której funkcjonujemy.
Dziedzictwo jest obecne wśród nas, trzeba tylko nauczyć się je dostrzegać. Tworzy niezmiernie bogaty zasób, który należy do nas wszystkich. Jesteśmy jego spadkobiercami i od nas zależy, czy przekażemy je następnym pokoleniom. My decydujemy, co w nim uznamy za wartościowe, godne uwagi i zachowania.
Wszyscy mamy prawo do interpretacji dziedzictwa. Możemy odkrywać je na swój sposób i nadawać mu własne znaczenia. Możemy przeglądać się w nim jak w zwierciadle i szukać cząstki siebie.
Możemy odnaleźć w nim wartości, którymi chcielibyśmy się podzielić z innymi.
Interpretować dziedzictwo to nie tylko pytać, co wydarzyło się w przeszłości.
To także odkrywać, co ta przeszłość może znaczyć i dawać nam dzisiaj.
Po poznańsku, to znaczy jak?
Na przeszłość patrzymy po poznańsku – praktycznie i z namysłem. Dziedzictwo to bogaty zasób, który warto dobrze wykorzystać. Zgodnie z ideą zero waste – nie marnujemy jego potencjału.
Fest Fyrtel to odkrywanie tego, co lokalne i autentyczne. Szukamy tego, co tworzy wyjątkowy charakter dzielnicy. Odkrywamy mikrohistorie zapisane w jej tożsamości.
Szukamy „fifnych knyfów” – dobrych pomysłów z przeszłości.
Nie odtwarzamy ich – odkrywamy ich wartość na nowo. Stawiamy pytania i szukamy inspiracji do współczesnych działań.
Dobrych zasobów się nie marnuje. Trzeba je chronić i z nich korzystać dla wspólnego pożytku.
